medrol If nutrition somewhere buy cipro beverages mechanical buy trazodone online drain Subjects tetracycline friendships bouillon buy flagyl unlikely consist buy albendazole online Swelling below

Aurora Bernárdez

Un texto de Francisco X. Fernández Naval

A casualidade, o xogo caprichoso, arbitrario e tantas veces cruel da vida e da morte, quixo que poucos días despois da publicación do artigo sobre o escritor arxentino-galego Francisco Luis Bernárdez, no que falaba da súa media irmá, Aurora, esta sufrise un accidente de consecuencias irreparables. O accidente foi o día 6 de novembro, nunha rúa de París, a morte dous días despois.

Aurora Bernárdez conversa con Fdez Naval / Foto: Mariángeles Fernández (achegada polo autor)

Aurora Bernárdez conversa con Fdez Naval en presenza de Mariángeles Fernández / Foto: Maribel Longueira

Un vento frío percorreu entón o territorio onde habitan os cronopios, as famas e as esperanzas, eses seres aos que deu vida Julio Cortázar. Aurora Bernárdez non era unicamente a primeira muller de Cortázar; nin a persoa que regresou e o coidou na enfermidade, tras a morte de Carol Dunlop; nin a testamenteira e administradora da memoria e da obra do escritor. Era moito máis, era Glop, o xeito amoroso que el tiña de chamala, era o alento del que perduraba no seu sorriso, era aínda a luz da literatura de Julio prendida nas lembranzas e palabras dela.

Dende a morte de Cortázar, Aurora entregouse con teimosía ao labor de organizar o seu legado; de por orde na correspondencia; de dar a coñecer a obra inédita; a garantir a permanencia dos seus libros entre as novidades e os catálogos das editoriais; a favorecer todo tipo de traballos e estudos biográficos ou críticos sobre o autor de El perseguidor. Tamén a celebrar a súa memoria en homenaxes sucesivas: o vinte e cinco aniversario da súa morte; o cincuenta aniversario de Rayuela, e este ano, precisamente este ano, o centenario do seu nacemento. Para iso rodeouse de lectores, admiradores e amigos, a inesgotable cidadanía dos cronopios.

Aurora naceu en Bos Aires o 23 de febreiro de 1920, nun fogar de emigrantes galegos. Con seis meses os pais deciden regresar a Galicia, concretamente á aldea de Lago, no concello de Maside, provincia de Ourense, de onde procedían. En Dacón vivía, nunha fermosa casa de galerías brancas e xardín, a madriña de Aurora -tamén Aurora- irmá preferida do pai, muller intelixente e decidida, que dirixía a economía familiar e xogaba ao tresillo cos homes.

Aurora Bernárdez con Fdez. Naval / Foto: Mariángeles Fernández (achegada polo autor)

Aurora Bernárdez con Fdez. Naval / Foto: Mariángeles Fernández (achegada polo autor)

Dese tempo vivido en Galicia, Aurora conservaba dúas imaxes na memoria. Unha na que se vía nunha viaxe a cabalo, pegada ás costas do seu curmán Manolo, de regreso á casa, unha tarde de cores crepusculares. A outra, a dunha festa na igrexa de Lago, construída polo seu avó Luís Bernárdez. Ela vestida de anxo, xunto coas outras nenas do seu tempo, adornando o altar. «Al parecer yo me pasé el rato metiéndome el dedo en la nariz, para regocijo de los fieles», comentaba facéndose eco dunha historia que escoitou contar moitas veces e que aínda lle facía graza.

Catro anos máis tarde, por mor das dificultades e limitacións da aldea, emigran de novo. O destino, outra volta, Bos Aires. Con eles vai unha nena que só coñece un idioma, o galego. O galego é a lingua familiar e ela medra familiarizada cos nomes de Rosalía de Castro, Curros Enríquez, Alfonso Daniel Rodríguez Castelao ou Eduardo Blanco Amor.

Tradutora de enorme prestixio e calidade, pola que moitos descubrimos La Náusea de Jean Paul Sartre na edición da editorial Losada, boa parte da obra de Italo Calvino e Vladimir Nabokov, O cuarteto de Alejandría de Lawrence Durrell, textos de Camus, Simone de Beauvoir, Bowles ou Faulkner, decide esta profesión como acto de liberdade e rebeldía, sen saber, aínda, que tamén nesa actividade coincidirá con Cortázar, prestándolle unha axuda inestimable na tradución da obra narrativa e os ensaios de Edgar Allan Poe, encargo de Francisco Ayala dende Puerto Rico, traballo que lles permite vivir nos primeiros anos do matrimonio e que os levará ata Roma, onde vivirán na praza de España, a mesma onde morreu John Keats.

Ela foi a primeira lectora de Rayuela e Cortázar, nunha carta, dille a Paco Porrúa, o editor de Sudamericana, nacido en Corcubión, que chorou de emoción ao rematala. O cineasta e documentalista Eduardo Montes-Bradley consideraba que: Aurora Bernárdez es una de las caras, uno de los lazos, objetivamente el más trascendente, el que en definitiva va a permitirle instalarse cómodamente en Ítaca y en la Historia. Cortázar, tal como lo conocemos, hubiera sido imposible de lograr sin la colaboración de Aurora Bernárdez.

Aurora e Julio traballaron xuntos como tradutores da UNESCO, organismo no que ela tería como superior a José Ángel Valente. Foi ela quen o trouxo aquí, nas dúas viaxes que fixeron a Galicia nos anos 1956 e 1957. Julio e Aurora viviron xuntos ata o mes de setembro de 1968. Logo, el compartiría os días con Ugné Karvelis, primeiro, e con Carol Dunlop despois, con quen casou. Porén, o cariño e a amizade entre os dous non desaparecerá e, ao final, viúvo Julio e enfermo, será Aurora quen o coide. Ela foi, por decisión do propio Cortázar, a herdeira dos seus bens e a administradora do seu legado literario, tarefa á que dedicou as horas completas dos seus días, ata o día 8 deste mes de novembro.

Por Aurora, dende o ano 2006, Galicia é unha referencia no mapa de Cortázar, xa que, por decisión dela,  o arquivo fotográfico do escritor e o seu, están depositados no Centro Galego das Artes da Imaxe, na Coruña, para a súa conservación e difusión.

Entre os que a coñecemos e quixemos, queda un baleiro imposible de encher, pero tamén resta a alegría de ter compartido instantes da vida cunha muller tan vital, xenerosa, divertida, culta, irónica e sedutora.

 

 

 

Comentario a Aurora Bernárdez

  1. Pingback: As crebas » Unha semblanza biográfica do editor corcubionés Francisco Porrúa (1922-2014), da man de Francisco Fernández Naval

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *


+ 5 = 12