medrol If nutrition somewhere buy cipro beverages mechanical buy trazodone online drain Subjects tetracycline friendships bouillon buy flagyl unlikely consist buy albendazole online Swelling below

Castrapeiro malgré lui

Un texto de José Luís Sucasas

Hai unha semana, nun artigo publicado en Praza Pública sobre o singular cefalópodo do Carballiño (unha subespecie que habita as augas doces do Arenteiro), alguén baixo a sinatura “123456” chamoume defensor do castrapo; dixo que en tódolos meus artigos non baixaban das catorce castrapadas en cada un deles, e que o meu galego non era mellor nin diferente ao castelán de Paco Vázquez. Aí, directo ao fígado! Quen dixo medo habendo hospitais?

José Luís Sucasas

José Luís Sucasas

Aló polos sesenta do século pasado, eu viña de nacer en Cadrón, alí onde xunta o río das Abellas co Río Grande. A xente da casa e mailos veciños fóronme ensinando como se chamaban as cousas do mundo, para que puidera nomealas e pensar nelas aínda sen telas diante miña. Aprendín o nome dos animais, das plantas, das árbores e das pedras. As vacas, ademais de seren vacas, tiñan outro nome coma o resto das persoas. Eu chamábame rapaz e José Luís. A vaca Toura chamábase vaca e Toura. Os cans tamén tiñan dous nomes; pero as ovellas e as galiñas só eran iso, ovellas e galiñas, por moitos años que pariran e ovos que puxeran. Porén, a tía Candita, que vivía na Coruña e viña á casa polas festas, falaba distinto: chamáballe “ovejas” ás ovellas, “gallinas” ás galiñas e algunha vez dicía os “años” que tiña, que sempre eran mais ca os que nos tiñamos no cortello.

Os domingos pola mañá lavabamos a cara, poñiamos roupa limpa e iamos todos en procesión á santa misa. O cura tamén falaba coma a tía Candita, pero só cando dicía a misa ou confesaba; fóra da igrexa e sen aquelas chambras longas e capas rechamantes, o cura volvía falar coma nós. Outro tanto lle pasaba á mestra Cándida, que tamén na escola falaba dunha maneira e fóra dela doutra. Debía ser cousa da Biblia e da Enciclopedia Álvarez, os libros que nos lían e que tiñamos que aprender. As nosas palabras non aparecían neles. Debía ser coma a roupa, que tiñamos unha de diario e outra de domingo. Os fillos da Toura eran cuxos cheos de merda de luns a sábado, pero nos domingos e na Coruña transformábanse en “hermosos terneros”. Podía ser unha explicación, aínda que non sei a santo de que.

No Seminario de Lugo, xa con once anos, a cousa dos nomes empeorou. Case todos falaban coma min, e entre nós utilizabamos as mesmas palabras; pero se os “padres” nos collían falando así, recibiamos  unha pescozada e a advertencia de falar ben. Xa que logo, as palabras de Cadrón non só eran de diario, senón algo prohibido, sucio, pecadento. Unha deformación do ben falar que era preciso extirpar. Unha deformación que os libros chamaban dialecto galego. A pesares de tódalas pescozadas, sei anos despois, cando marchamos de vez do Seminario, ningún deixara de chamarlle  años aos fillos das ovellas e queixo ao queixo. Porén, en seis anos leramos tantos libros e rezaramos tantos “señormiojesucristo” e “creoendiospadre” que o noso dicionario encheuse das palabras da miña tía Candita, da mestra Cándida e do cura don Manuel.

Si, pertenzo a unha xeración castrapeira, moi ao noso pesar. Nacemos e medramos falando un dialecto, aprendemos a ler e escribir en castelán, mesturamos logo as palabras de aquí e acolá; e cando a mestura callou e o mal xa estaba feito, dixéronnos que aquel dialecto era tan lingua coma calquera outra, sen rubor nin acenos de pedir desculpas. E dende o día que tal soubemos, a algúns deunos por recuperar o tempo perdido. Pola no nosa conta e risco, procuramos os marcos das palabras almacenadas na memoria, botando fóra aquelas deturpadas e incorporando as correspondentes formas correctas. Con todo, hai palabras do castelán que, polo motivo que sexa,  aférranse nos nosos miolos coma as carrachas no pelexo dos cans. No meu caso, unha desas palabras é o famoso e saboroso “pulpo”, e sei que morrerei chamándolle así. Seguramente porque cando digo polbo, a cabeza vaime disparada cara onde me vai e non a dou coutado.

En fin, é a nosa unha angueira difícil e require moita constancia e predeterminación. A forza da contaminación é infinitamente mais grande hoxe en día ca naqueles tempos escuros e dialectais. E boa proba de que aínda estamos lonxe da perfección son as certeiras palabras do señor -ou señora- “123456”.

 

5 comentarios a Castrapeiro malgré lui

  1. Sr Sucasas , para min ,sempre Chelis, simplemente eres xenial, parabens por todo o q escribes

  2. Fermoso apunte, eu tamén practico castrapo.

  3. A min pasoume exactamente o mesmo.
    Parabens por decilo tan ben…

  4. Fermoso, impecable e directo ao albo da diana. Por certo, salvando o do polbo, eu non te vexo castrapeiro. Será que tamén o son eu?

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *


1 + = 7