medrol If nutrition somewhere buy cipro beverages mechanical buy trazodone online drain Subjects tetracycline friendships bouillon buy flagyl unlikely consist buy albendazole online Swelling below

Mosimanegape Nts’ihlele e a inocencia recobrada

Un artigo de Samuel Solleiro

Esta podería ser a historia do Santo Xob ou a do fillo pródigo, pero é apenas a historia dun escritor lesotense de segunda fila, que rozou a gloria literaria nos momentos máis sórdidos da súa vida e despois volveu caer no anonimato conforme esta (a súa vida, digo) foi recobrando un sentido ou algo como un sentido. Como todas as historias que inclúen un descenso aos abismos, parece pór sobre a mesa a eterna cuestión de se é preciso o sufrimento para escribir ben ou se como mellor se escribe é desde a paz de espírito. Esta cuestión, por eterna que sexa, é unha estupidez e pode resolverse coa simple constatación de que hai xente para todo e cadaquén encontrará forzas ou inspiración onde mellor lle pareza. Estupendo. Pero pode funcionar a literatura como ferramenta para saír dos abismos? E se pode, cal é o prezo a pagar? Talvez estas sexan as cuestións máis interesantes que pode pór sobre a mesa esta triste historia.

Samuel Solleiro

Mosimanegape Nts’ihlele (Qomoqomong, 1953) gozou na súa mocidade dunha meteórica carreira como sacerdote anglicano. Moito tempo pensouse que non se coñecían demasiados datos sobre a súa vida preliteraria (chegouse a falar, con evidente esaxeración, dun Thomas Pynchon ou un Salinger africano) cando o que acontecía en realidade era que “non pasaba nada naquel tempo; cada día era igual ao anterior e igual ao seguinte: unha xente morría, outra nacía, Deus cumplía o papel que se esperaba del e un servidor xestionaba con solvencia a situación. E cando ninguén nacía nin morría, dedicábame a contemplar durante horas as nubes e as montañas”. Son declaracións do propio Nts’ihlele n’A cruz e o lepidosauro, un documentario realizado en 2010 por Cyril Giota que se pode ver integramente en YouTube[1]. O padre Nts’ihlele lía correctamente en inglés e tiña vinte anos cando un sacerdote británico, antigo misioneiro, lle facilitou os primeiros libros con interese literario (digamos) para alén da Biblia: a obra novelística completa de Elizabeth Gaskell e George Eliot. Mosimanegape Nts’ihlele leu estas novelas con gran paixón, pero non tiña acceso a librarías na súa parroquia e debía facer complicadas encarregas (complicadas porque en realidade non coñecía nada) a amigos brancos que puidesen adquirir libros en librarías sudafricanas. Así as cousas, o noso autor tiña que pasar varios meses sen acceso á literatura, e é ben sabido que para quen ten o hábito de ler, a contemplación das nubes e das montañas pasa a resultar tediosa se se prolonga máis de dez ou quince minutos. Entón comezou a escribir por aburrimento: un formato híbrido entre o poema e a oración que despois distribuía aos fregueses na misa. De a pouco, foi comezando a introducir personaxes e leves liñas narrativas neses poemas, algo que lles daba certo alento épico e que ocasionou as queixas dos fregueses, aos que cada vez lles daba máis traballo aprendelos de memoria. O paso á novela era inminente. As primeiras novelas de Nts’ihlele (Deus está aquí, A ovella perdida, Plegaria e Deus está aquí II) foron autoedicións realizadas nunha pequena imprenta de Maseru entre 1975 e 1976 e, como os títulos deixan entrever, eran historias funcionais para aclarar certos aspectos das escrituras ou da liturxia mediante unhas morais bochornosamente evidentes.

De todos os xeitos, o libros ían chegando e os horizontes de Nts’ihlele ampliáronse en certo modo con eles, Lesotho comezou a parecerlle un lugar un tanto abafante, tan pequeno, tan encaixado no interior, e a finais dos anos setenta pediu unha estadía duns meses en Londres. Talvez esperase un Londres máis tranquilo e asequíbel, acaso máis victoriano, en todo caso un lugar no que comprar bastantes libros e regresar con provisións para unha tempada até que puidese el mesmo (era o seu proxecto) montar unha libraría en Qomoqomong, ou no mínimo, un quiosco. Pero Londres en 1977 non tiña xa demasiado de victoriana: as cousas, digámolo rapidamente, non ían moi ben e a mocidade non estaba demasiado contenta. Nts’ihlele vía todo isto, naturalmente, distorsionado pola súa posición case extraterrestre de sacerdote africano, pero víao en todo caso. E un día saíu sen sotana da residencia na que se aloxaba e pasou o que tiña que pasar. A saber: tomou un par de rúas equivocadas, deixouse contar uns contos, probou as anfetaminas, roubáronlle todo o diñeiro, durmiu debaixo dunha ponte, estivo nun concerto moi raro, fodeu, probou unhas anfetaminas diferentes, pasou unha noite nos cabozos, esnifou pegamento e abriulle a cabeza contra un lavabo a un tipo que o chamou negro de mierda. Non necesariamente por esta orde.  Mosimanegape Nts’ihlele non regresou a Lesotho. Instalouse nun squat e dedicouse a drogarse de maneiras variadas e a vagar pola rúa durante varios anos. O tempo pasou dun modo estraño, “moi pouco africanamente, se se pode dicir que hai unha forma especificamente africana de o tempo pasar”, e un día descubriuse enviándolles a varios editores unha novela que se chamaba O sinal da cruz. “Sóame vagamente nalgún momento estar sentado a escribir nunha máquina, pero é un pouco como se o soñase ou como se todas estas cousas pasasen noutra dimensión”, di no documentario. En todo caso, O sinal da cruz publicouse e foi un éxito (relativo: todo o éxito que podía ser a novela dun negro en 1985). “A xente pensaba que  Mosimanegape Nts’ihlele era un pseudónimo, como estes negros que se poñen pseudónimos africanos pero que en realidade se chaman Joe ou Sam, e despois dicíalles que eu era africano de verdade e flipaban”.

O sinal da cruz é unha novela dunha coherencia abraiante para as condicións nas que, se o autor non mente, foi escrita: poderíase pensar nun texto inzado de libres asociacións e descricións de varias páxinas, pero ten unha estrutura sólida e todo o experimentalismo está en función da trama: as obscuras aventuras dun sacerdote que vaga polas sabanas e arrastra un crime horroroso tras de si. O imaxinario relixioso que podemos encontrar está posto ao servizo do terror, e o gosto nihilista que fica logo da lectura (especialmente do capítulo final, que inclúe a escena de asasinato máis arrepiante que lin xamais) precisa de varias horas de televisión para disiparse. Varios críticos, nunha chiscadela á situación xeográfica de Lesotho (que, sen dúbida, consultaran previamente nun mapa), saudaron a novela como un exemplo de southern gothic africano.

“O diñeiro dos royalties foi case todo en heroína”, comenta Nts’ihlele. “E nunca dei repetido a fazaña. Cando atopaba unha folla na máquina un día de resaca, esta contiña invariabelmente merda”. É curioso o uso de palabras como “merda” nas declaracións do autor, que a día de hoxe volve exercer sorprendentemente o sacerdocio na súa diócese de toda a vida, que admite que “mudou algo, si, pero para min é o paraíso, o puto paraíso na terra”. Non é para menos: do glamour dos oitenta e a breve fama como escritor que puido saborear nesta década, Nts’ihlele pasou, nos noventa, a levar unha vida sórdida, practicamente de homeless, a observar como lle ían morrendo os amigos e como os ollos se lle puñan amarelos por causa da hepatite C. Finalmente recalou a comezos dos dous mil nun centro de rehabilitación. Os responsábeis do centro, cando souberon da súa carreira como escritor, insistíronlle para que a retomase a modo de terapia: así naceron as obras da (digamos) terceira etapa do noso autor: Xesús é o teu amigo (2003), Como encontrei a Xesús (2005) e A ovella perdida II (sen data), todas publicadas por unha minúscula editora cristiá de Birmingham en edicións francamente horrendas, con papel brillante e sen código ISBN. Trátase de libros basicamente didácticos, como os primeiros, se acaso cun lixeiro pouso amargo pero, en todo caso, nos antípodas d’O sinal da cruz e nos antípodas de calquera cousa que pague a pena, se me permiten o exabrupto.

Mosimanegape Nts’ihlele regresou a Lesotho en 2006, onde o recibiron cos brazos abertos e lle perdoaron os varios anos de vida mundana. Agora di ser absolutamente feliz e non precisar xa da literatura: “Xa non escribo, tío. Non o preciso. Cando non teño nada que facer, déitome a contemplar durante horas as nubes e as montañas. Teño a sensación de que pasei por ese mundo, deixei nel a miña pegada, vencín a Satanás e sobrevivín para contalo. Teño os meus fregueses, o sorriso dos nenos cando fan a primeira comuñón, as vodas, os bautizos. Si, son feliz. Non preciso escribir. Non preciso ler. Non preciso nada”.[2]


[1]No momento da última revisión deste texto, o vídeo en cuestión resulta inencontrábel, sen dúbida a causa dalgunha vulneración de dereitos de autor.

[2]Se facemos caso de certos blogues literarios lesotenses nos que botan a pacer a lingua todo o que queren, isto non é de todo exacto: disque Mosimanegape Nts’ihlele manda traer desde os guetos sudafricanos unha droga que se chama whoonga, feita a base de antirretroviral, deterxente e veneno para ratas: de ser isto certo, talvez as súas sesións de contemplación das nubes e das montañas teñan algunha relación con isto.

4 comentarios a Mosimanegape Nts’ihlele e a inocencia recobrada

  1. De ser certo o que pregoan eses blogs, e a falta de droga dura estándar en Lesotho, vai ser que o señor Nts’ihlele prepara o seu regreso literario. Sorprendente achega, coma sempre, Samuel. Polo menos para unha curta cinematográfica daría a historia (se Colin MacInnes puido novelar unha historia con certa semellanza coma Absolute Beginners, por que non?).

  2. Posdata: Vaian estes comentarios só por seguir a broma, naturalmente. Ficción é ficción.

  3. Posdata 2: Vexo que non apareceu o meu último comentario. En fin, só repetir que nos artigos de Samuel Solleiro adoito comentar para seguir a brincadeira, pero aquel primeiro de todos, sobre un suposto autor nixeriano, foi o máis efectivo de todos para a miña credulidade.

  4. Un artigo moi interesante. Grazas polo descubrimento!

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *


5 + = 8